Olsztyn to największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 522 (stan na 30.06.2010).

Olsztyn leży w południowej części Warmii, historycznej krainy będącej w latach 1466-1772 częścią Rzeczypospolitej. Do najważniejszych olsztyńskich cyklicznych imprez i festiwali należą m.in. Olsztyńskie Lato Artystyczne, Olsztyńskie Noce Bluesowe oraz Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe "Śpiewajmy Poezję". Spotkania Zamkowe odbywają się w mieście od 1974 roku. Głównym punktem festiwalu jest konkurs młodych artystów poezji śpiewanej. Olsztyńskie Lato Artystyczne to z kolei trzymiesięczny cykl imprez odbywających się w trakcie wakacji. Główną ich sceną jest olsztyński amfiteatr. Wśród imprez organizowanych w ramach Olsztyńskiego Lata Artystycznego są m.in. Dni Olsztyna, Olsztyńskie Koncerty Organowe, Staromiejskie Spotkania z Szantą, Olsztyński Festiwal Jazzowy. W Olsztynie corocznie odbywa się też Olsztyński Festiwal Dalekowschodnich Sztuk Walki.

Oprócz dogodnego położenia i malowniczego krajobrazu, do walorów rekreacyjno-turystycznych należy zaliczyć zabytki architektoniczne miasta: 

- gotycki zamek kapituły warmińskiej z II połowy XIV w.,

- fragmenty murów miejskich z Bramą Wysoką (Górna Brama) z XIV w.,

- XIV-wieczna konkatedra pw. św. Jakuba (bazylika mniejsza),

- Stary Ratusz (wzniesiony w XIV w., po pożarze odbudowany w latach 1623-1624),

- Kościół św. Wawrzyńca z XIV w. (w dzielnicy Gutkowo),

- Kaplica Jerozolimska z 1565 r.,

- secesyjna zabudowa ul. Dąbrowszczaków,

- neogotycki kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1901-02,

- neoromański kościół pw. św. Józefa z lat 1912-13,

- kościół pw. Chrystusa Króla (zbudowany w stylu renesansu włoskiego) z XX w.,

- kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski (1913-14),

- neogotycki kościół ewangelicko-augsburski z lat 1876-99,

- pseudogotycka kaplica cmentarna, obecnie cerkiew prawosławna z 1904 r.,

- secesyjna kaplica Zjednoczonego Kościoła Ewangelickiego z przełomu XIX i XX w.,

- dom Gazety Olsztyńskiej,

- pałacyk przy ul. Metalowej,

- pałacyk fabrykancki (XIX w.),

- Pałac Archiprezbitera z II poł. XVIII wieku

- wiadukt kolejowy w przełomie Łyny (XIX w.),

- Dom Polski (XIX w.),

- gmach I LO im. Adama Mickiewicza z II połowy XIX w.,

- cmentarz żydowski z domem pogrzebowym, zaprojektowany przez Ericha Mendelsohna,

- Nowy Ratusz z pocz. XX w.,

- figura Boża Męka z XVIII w.,

- figura Chrystusa Pana z XVIII w.

- dzwonnica na Dajtkach przy ul. Żniwnej

- kościół Matki Bożej Różańcowej na Dajtkach z 1878

Do 10 listopada 1938 roku w mieście znajdowała się mauretańska synagoga z 1877 roku. Była jednym z najbardziej charakterystycznych budynków w mieście ze względu na swoją unikalną, orientalną architekturę.

Do innych atrakcji turystycznych należą na pewno:

- 15 jezior w granicach administracyjnych miasta,

- obserwatorium astronomiczne w XIX-wiecznej wieży ciśnień,

- planetarium,

- park na terenie lasu miejskiego (największego w Europie lasu na terenach miejskich), ze stadionem leśnym pochodzącym z lat 20. ubiegłego wieku,

- plaża miejska i przystanie nad Jeziorem Ukiel (Krzywym),

- Stare miasto w zakolu Łyny.